Je merkt het meestal pas rond etenstijd. Je ogen voelen zwaar, een beetje droog, misschien zelfs branderig. Je knippert wat vaker, wrijft er even in en denkt dat het vanzelf wel weer overgaat. Voor veel mensen is dat inmiddels een vast onderdeel van de dag geworden, ergens tussen de laatste mail en het avondeten in. Toch hoeft dat helemaal niet zo te blijven, want er valt best wat te doen aan die dagelijkse ogenmoeheid.
Een dag vol schermen, en je ogen voelen het
De gemiddelde Nederlander kijkt urenlang naar een scherm. Eerst de telefoon bij het ontbijt, dan de laptop op het werk, en ’s avonds nog even Netflix of scrollen op de bank. Tussen al die schermmomenten door krijgen je ogen amper de kans om echt te rusten, en dat merken ze op hun eigen manier.
Minder knipperen dan je denkt
Normaal knipper je ongeveer twintig keer per minuut. Kijk je geconcentreerd naar een scherm, dan zakt dat aantal soms tot de helft. Knipperen verspreidt traanvocht over het oogoppervlak, zodat het vochtig blijft. Knipper je minder, dan verdampt dat vocht sneller en krijg je eerder een droog, geïrriteerd gevoel. Dat effect wordt nog wat sterker wanneer je in een verwarmde of geairconditioneerde ruimte werkt, waar de lucht van zichzelf al droger is.
De signalen die je makkelijk negeert
Vermoeide ogen kondigen zich niet altijd luid aan. Vaak begint het subtiel: wazig zien na een lange werkdag, wat hoofdpijn rond je slapen, of het gevoel dat je moeilijker kunt focussen op letters van dichtbij. Sommige mensen merken het pas op wanneer ze ’s avonds moeite hebben om nog even lekker te lezen. Blijf je deze signalen negeren, dan kan het zich opstapelen tot echte vermoeidheidsklachten die je werkdag flink kunnen verstoren.
Kleine aanpassingen die echt verschil maken
Je hoeft niet meteen je hele werkdag om te gooien om je ogen te ontzien. Een paar simpele gewoonten schelen al enorm:
- Houd de vinger aan de pols met de 20-20-2 regel: kijk elke twintig minuten twintig seconden naar iets op minstens zes meter afstand
- Zorg dat je scherm ongeveer een armlengte van je gezicht af staat en dat de bovenrand op ooghoogte staat
- Knipper bewust vaker, vooral tijdens geconcentreerd werk
- Verhoog de luchtvochtigheid in huis of op kantoor als de lucht erg droog aanvoelt
- Drink voldoende water, want ook je traanvocht heeft vocht nodig
- Kies voor een goed contrast op je scherm: donkere letters op een lichte achtergrond lezen het prettigst
Ook relevant als je lenzen draagt
Draag je contactlenzen, dan is dit onderwerp extra de moeite waard. Lenzen liggen direct op het traanvocht en kunnen bij langdurig schermgebruik iets sneller uitdrogen dan wanneer je een bril draagt. Dat merk je vooral aan het einde van de dag, wanneer je ogen al de hele dag hard hebben gewerkt. Gelukkig is dat met de juiste lensvloeistof en regelmatige controle goed te beheersen, en wie toe is aan een nieuwe voorraad kan tegenwoordig eenvoudig online nieuwe lenzen bestellen, zonder daarvoor de deur uit te moeten.
Wanneer je een stap verder zet
Bij de meeste mensen gaat vermoeidheid van de ogen vanzelf weer over zodra ze wat rust nemen. Blijven de klachten terugkomen, of merk je dat je zicht wisselend wazig is, dan is het slim om dat na te laten checken. Het Oogfonds legt uit dat deze klachten weliswaar vaak van tijdelijke aard zijn, maar dat het geen kwaad kan om ze serieus te nemen wanneer ze aanhouden. Wie vaker met droge ogen te maken heeft, kan bovendien op Thuisarts.nl teruglezen wanneer een bezoek aan de huisarts wel nodig is en wat je in de tussentijd zelf kunt proberen.
Ook je werkplek zelf speelt een grotere rol dan je misschien denkt. Hoe je bureau, stoel en scherm ten opzichte van elkaar staan, bepaalt voor een groot deel hoeveel je ogen en nek moeten compenseren tijdens een werkdag. Wie hier meer over wil weten, vindt op Rubriek verdere uitleg over het inrichten van een ergonomische thuiswerkplek, waarin ook de juiste beeldschermhoogte uitgebreid aan bod komt.
De meeste aanpassingen die je ogen helpen, zijn klein en kosten weinig moeite. Een korte pauze hier, een net iets andere schermstand daar, misschien een glas water extra. Precies dat soort kleine gewoonten maakt op de lange duur het verschil tussen ogen die aan het einde van de dag nog fris aanvoelen, en ogen die om vijf uur al om rust smeken.