Veel diëten zetten koolhydraten weg als ongezonde dikmakers. Waarom is dat en om welke koolhydraten gaat het? Wat zijn goede en slechte koolhydraten?

Als je gezond wilt eten is informatie over wat gezond is en wat niet belangrijk. Er zijn tegenwoordig veel diëten die het gebruik van koolhydraten zo veel mogelijk willen beperken. Diëten als Atkins of South Beach bijvoorbeeld. Zij onderscheiden goede en slechte koolhydraten. Wat is het verschil?

 

Goede en slechte koolhydraten

Er zijn veel voedingsmiddelen die koolhydraten leveren. Koolhydraten zijn suikers. Of beter gezegd, koolhydraten worden in je lichaam omgezet in suikers. Als je die suikers niet gebruikt door beweging en inspanning, dan worden die suikers omgezet in vet.

broGoede koolhydraten

Groenten en fruit en graanproducten zijn de belangrijkste leveranciers van goede koolhydraten. Als je koolhydraten in combinatie met veel vezels binnenkrijgt, zoals bijvolkorenproducten, groenten en fruit (als je het in zijn geheel eet) het geval is, dan worden de koolhydraten langzamer door je lichaam opgenomen. Het voordeel is dat de energie dan gelijkmatiger vrijkomt en dat je bloedsuikerspiegel dan niet opeens heel snel stijgt.

Slechte koolhydraten

Krijg je die koolhydraten binnen in de vorm van bijvoorbeeld wit brood, koekjes of andere suikerrijke producten dan stijgt je bloedsuikerspiegel razendsnel. Je lichaam maakt dan insuline aan om die suikerspiegel weer naar beneden te krijgen. De bloedsuikerspiegel daalt dan snel en je krijgt daardoor weer trek in wat lekkers.

Voor je gezondheid is het belangrijk dat je bloedsuikerspiegel zo gelijkmatig mogelijk blijft en geen grote pieken en dalen heeft.

 

Ongeraffineerde koolhydraten

Ook hoor je vaak de termen geraffineerde en ongeraffineerde koolhydraten. Ongeraffineerd wil zeggen dat het om producten zijn die niet of zo min mogelijk bewerkt zijn. Denk bijvoorbeeld aan groenten en fruit. Je koopt ze zoals ze verbouwd of gekweekt zijn. Maar ook aan volkoren granen. Bij volkoren granen wordt de korrel niet bewerkt en in zijn geheel gebruikt. Deze onbewerkte of  ongeraffineerde vorm bevat meer vezels en geeft na het eten ervan langer een voldaan en vol gevoel.

Voorbeelden zijn:

  • volkoren productenhaverm
  • havermout
  • brinta
  • volkorenpasta
  • zilvervliesrijst

 

Geraffineerde koolhydraten

Voordat tarwe verwerkt is tot witte bloem, gebeurt er heel wat. Bij witte bloem of wit brood kan je dus spreken van geraffineerde of bewerkte koolhydraten. Er zijn dan methoden toegepast om delen (meestal vezelrijke delen) te verwijderen. Denk hierbij aan de vliezen van rijst en granen. Resultaat is dan witte rijst, pasta en witte bloem.

 

Voorbeelden zijn:

  • koekwit brood
  • koekjes, biscuits
  • ontbijtmixen (chocopops, frosted cornflakes, enz.)
  • pasta
  • witte rijst
  • suiker

 

Enkelvoudige en complexe koolhydraten

Soms worden deze termen verward met geraffineerde en ongeraffineerde koolhydraten. Maar bij enkelvoudig en complex gaat het er alleen om hoe simpel of ingewikkeld de chemische structuur van de koolhydraten is.

 

Verteerbare en onverteerbare koolhydraten

Tenslotte wordt er ook nog onderscheid gemaakt tussen verteerbare en niet verteerbare koolhydraten (ook wel glycemisch of niet-glycemisch genoemd). In voedingsmiddelen zit een combinatie van beiden. Verteerbare koolhydraten worden door het lichaam opgenomen en omgezet in suikers, b.v. glucose en dat geeft je lichaam brandstof of energie. Vezels zijn niet verteerbare koolhydraten. Ze worden niet opgenomen door je lichaam maar je lichaam heeft ze wel nodig om voeding te verteren en om afvalstoffen af te voeren.

 

Glycemische index

Tegenwoordig wordt meer gekeken naar de glycemische index bij het bepalen of koolhydraten gezond of ongezond zijn. De glycemische index geeft de snelheid aan waarmee koolhydraten door het lichaam in glucose worden omgezet en worden opgenomen in het bloed.

Producten met geraffineerde koolhydraten hebben over het algemeen een hoge glycemische index, maar ook producten waarvan je het minder snel zou verwachten, zoals van nature zoete producten als banaan, appelsap en watermeloen.