Verpakkingen zijn in ons dagelijks leven alomtegenwoordig – bij het winkelen in de supermarkt, bij bestellingen op internet of bij het transport van goederen tussen bedrijven. Vaak besteden we er maar weinig aandacht aan. Voor bedrijven daarentegen is verpakking een belangrijk onderdeel van hun totale toeleveringsketen.
Verpakkingen moeten producten beschermen, transporten doorstaan en tegelijkertijd aantrekkelijk zijn voor klanten. De afgelopen jaren is er echter veel veranderd op dit gebied. Consumenten letten meer op milieukwesties, terwijl er tegelijkertijd nieuwe wettelijke voorschriften ontstaan. Vooral binnen de Europese Unie neemt de druk op bedrijven toe om verpakkingen duurzamer te maken en afval aanzienlijk te verminderen.
Individuele verpakkingsoplossingen worden steeds belangrijker
Met de opkomst van de online handel is het belang van verpakkingen opnieuw veranderd. Vroeger waren verpakkingen vooral een logistiek hulpmiddel – ze moesten goederen beschermen en het transport vergemakkelijken. Tegenwoordig hebben ze ook een communicatieve functie. Voor veel klanten is het pakket dat ze thuisbezorgd krijgen het eerste fysieke contact met een merk.
Om deze reden buigen steeds meer bedrijven zich over de vraag hoe verpakkingen beter op hun producten kunnen worden afgestemd. Een oplossing is om verpakkingen individueel aan te passen in plaats van gebruik te maken van gestandaardiseerde kartonmaten. In dit verband wordt vaak een doos op maat gebruikt die precies is afgestemd op de grootte en vorm van een product.
Een dergelijke oplossing kan meerdere voordelen opleveren. Enerzijds is er minder vulmateriaal nodig, omdat het product stevig in de doos zit. Anderzijds kunnen de verzendkosten worden verlaagd, omdat kleinere en compactere pakketten minder ruimte innemen in het transportvoertuig. Vooral in de e-commerce kan dit een grote rol spelen, omdat hier dagelijks enorme hoeveelheden zendingen worden verzonden.
Daar komt nog een andere factor bij: een individueel ontworpen verpakking kan ook deel uitmaken van de merkidentiteit. Kleuren, logo’s of speciale opdrukken zorgen ervoor dat een pakket direct herkenbaar is. Dit is vooral voor onlinehandelaren een belangrijk aspect, omdat zij in tegenstelling tot de stationaire handel geen fysieke verkoopruimte hebben.
Duurzaamheid wordt een centraal thema
Naast efficiëntie en design komt er steeds meer aandacht voor een ander thema: duurzaamheid. Veel consumenten letten inmiddels bewust op hoe producten zijn verpakt. Overdreven grote dozen, veel plastic of onnodig vulmateriaal worden door veel klanten bekritiseerd.
Bedrijven reageren hierop met verschillende benaderingen. Sommige proberen de hoeveelheid materiaal van hun verpakkingen te verminderen. Andere zetten meer in op materialen die goed recyclebaar zijn of al bestaan uit gerecyclede grondstoffen. Karton van oud papier, composteerbare verpakkingen of herbruikbare verzendoplossingen zijn voorbeelden van ontwikkelingen die in veel sectoren worden getest.
Een andere trend is om verpakkingen zo te ontwerpen dat ze gemakkelijker kunnen worden gescheiden. Wanneer bijvoorbeeld verschillende materialen worden gecombineerd, kan dat het recyclen bemoeilijken. Daarom letten fabrikanten er steeds meer op dat verpakkingen zo eenvoudig en zo zuiver mogelijk worden ontworpen.
Nieuwe EU-regels veranderen de markt
Een belangrijke reden voor deze veranderingen zijn ook politieke voorschriften. De Europese Unie werkt al enkele jaren aan nieuwe regels voor de omgang met verpakkingsafval. Het doel is om afval te verminderen en tegelijkertijd recyclingprocessen efficiënter te maken.
Een centraal onderdeel van deze strategie is de geplande EU-verpakkingsverordening, de zogenaamde Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR). Deze verordening zal in de toekomst strengere eisen stellen aan verpakkingen. Dit houdt onder andere in dat verpakkingen gemakkelijker recyclebaar moeten zijn en dat bepaalde materialen mogelijk aan beperkingen worden onderworpen.
Bovendien zullen bedrijven meer verantwoordelijkheid krijgen voor wat er na gebruik met hun verpakkingen gebeurt. Fabrikanten kunnen worden verplicht om hun verpakkingen zo te ontwerpen dat ze zo goed mogelijk in bestaande recyclingcircuits kunnen worden geïntegreerd.
Voor veel bedrijven betekent dit dat ze hun huidige verpakkingsoplossingen moeten heroverwegen. Materialen die tot nu toe gebruikelijk waren, zouden in de toekomst minder geschikt kunnen zijn. Tegelijkertijd biedt deze ontwikkeling nieuwe kansen voor bedrijven die duurzame verpakkingsconcepten ontwikkelen.